Ir. Wouda Gemaal

We bezochten veel musea in Friesland, het weer leende zich ervoor. Allemaal even mooi maar het allermooist vond ik toch het Wouda gemaal in Lemmer. We zagen al van verre de 60 meter lange schoorsteen die hoort bij het  Ir. D.F. Woudagemaal. Het grootste nog functionerende stoomgemaal ter wereld stamt uit 1920 en staat sinds 1998 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Deze monumentale stoomreus wordt bij te hoge waterstanden nog altijd ingezet door Wetterskip Fryslân om te zorgen voor droge voeten in Friesland.

Ik hou van techniek, werkte bijna 25 jaar bij een machinefabriek die zijn produkten over de hele wereld afzette. Grote machines, veel stoomwalsen van soms wel 5 meter lang. Ik heb heel wat keer foto's gemaaktin de fabriek, gewoon omdat het me fascineerde. 

Door deze zware  eikenhouten deuren kwamen we met onze gids binnen in het ketelhuis.

Daar wordt door vier enorme stoomketels die op gas werken stoom gemaakt.

Die stoom gaat naar boven naar de machinehal. Er is acht uur nodig om het gemaal op stoom te krijgen.

Prachtige details van het interieur.

Ook het oude meubilair is bewaard gebleven. Helemaal uit die tijd.

Stoom levert druk en die druk zorgt ervoor dat de zuigers in de machines in beweging komen. Per minuut kunnen de pompen tot wel vier miljoen liter water verplaatsen. Het gemaal wordt door Wetterskip Fryslân ingezet om bij extreme neerslag of harde wind overtollig water uit de Friese boezem via het IJsselmeer naar buiten te pompen om overstromingen te voorkomen.

Iedere groep krijgt een gids mee die het hele proces uitlegt. Het viel me op dat iedereen ontzettend geinteresseerd was.

 Het interieur draagt de duidelijke eigenschappen van het zogeheten rationalisme, een voorloper van de Amsterdamse School. Prachtig dat men dit allemaal in de oude staat heeft gehouden.

De stalen spanten, natuursteen, eikenhout, uitgekiende kleuren en veel sierranden zorgen voor deze unieke uitstraling van de machinehal.

Het gemaal werkt niet iedere dag. Wanneer er sprake is van zware weersomstandigheden en hoge waterstanden in Friesland, wordt het gemaal nog altijd opgestart om het land droog te houden. In de praktijk draait het gemaal zo'n één tot twee keer per jaar om de boezem in Friesland te ontlasten of om personeel op te leiden. Het bezoekerscentrum is wel bijna dagelijks geopend.

Mocht je ooit in de buurt komen kan ik je echt aanraden het gemaal te bezoeken. Stoom, architectuur en water, je kijkt je ogen uit.